Strona Główna
      Broń sieczna
      Miecze
      Topory
      Sztylety
      Broń obuchowa
      Maczugi
      Młoty
      Broń drzewcowa
      Włócznie
      Glewie
      Broń strzelecka
      Łuki
      Kusze
      Pancerze ochronne
      Hełmy
      Zbroje
      Tarcze


     


Maczuga jest bronią o prastarej genezie , drewniana lub z metalową głowicą, zwana wtedy buławą. Maczuga to pałka drewniana grubsza na jednym końcu, wykonana najczęściej z przyziemnej części cienkiego drzewka z przyciętymi rosochami korzeni. Był też inny sposób - dla uzyskania guzowatej powierzchni górnej części broni rosnącemu jeszcze drzewku nacinano korę i w tym miejscu wkładano kawałki żelaza lub krzemienie, które z biegiem czasu pokrywały się korą, tworząc wypukłości na powierzchni. Następnie drzewko ścinano uzyskując z pnia gotowy oręż. Niekiedy maczugi zbrojono nabijając żelaznymi kolcami lub okuwając obręczami.

Maczuga, najstarsza chyba broń w dziejach ludzkości, powszechna była na wszystkich kontynentach. W średniowiecznej Polsce nie odgrywała znacznej roli będąc, co najwyżej, bronią ludzi z najniższych warstw społeczeństwa, albo stosujących prymitywne sposoby walki. Archeologicznych dowodów jej używania brak, natomiast są nader nieliczne wzmianki pisane i wyobrażenia w ikonografii, ale wyłącznie późnośredniowieczne. O chłopach zbrojnych m.in. w "maczugi żelazne" (a więc chyba z kolcami lub obręczami) mówi uchwała sejmiku w Brześciu Kuj. z 1423 r. Maczugi w ikonografii występują z reguły w scenach pasyjnych. W rękach wojowników można je dostrzec jedynie w "Legendzie o św. Jadwidze" (1355 r.). Używają ich wojownicy piesi.

W średniowieczu maczuga bywała oznaką władzy. Ikonografia, także pozapolska, ukazuje władców i dostojników z maczugami symbolizującymi wysoką godność tych osób.

Buławy znano w średniowiecznej Polsce, choć nigdy nie miały większego znaczenia. Ich głowice, znajdowane w niewielkiej liczbie na stanowiskach wczesnośredniowiecznych, są, prawdopodobnie, importami z Rusi, gdzie broń ta była w powszechnym użyciu. Są to okazy z guzami, wykonane z brązu metodą odlewu. Wyjątkiem jest ołowiana gładka głowica z jedenastowiecznego grobu z Młodzikowa, woj. Poznań.