Strona Główna
      Broń sieczna
      Miecze
      Topory
      Sztylety
      Broń obuchowa
      Maczugi
      Młoty
      Broń drzewcowa
      Włócznie
      Glewie
      Broń strzelecka
      Łuki
      Kusze
      Pancerze ochronne
      Hełmy
      Zbroje
      Tarcze


     


Tarcza to z pewnością najstarszy element uzbrojenia ochronnego znany ludzkości, występował już między innymi w Starym Państwie Egiptu. Człowiek od zarania dziejów, przekonany o kruchości swego ciała wynajdował różne sposoby jego ochrony. Pierwsze były z pewnością grube skóry i futra. Później przyszedł czas również na tarczę. Używali jej starożytni Egipcjanie, greccy Hoplici (hoplony całe pokryte brązem o wadze do 8kg), rzymscy Legioniści nosili wielkie, w zarysie prostokątne tarcze i do perfekcji doprowadzili walkę formacji osłoniętej w całości właśnie nimi.

Tarcza uzywana była oczywiście przez całe średniowiecze, jak i w epokach późniejszych. W trakcie I Wojny Światowej wypróbowywano różne mniej lub bardziej szalone wynalazki, które miały zdynamizować statyczną walkę pozycyjną. Jednym z nich były strasznie ciężkie, stalowe tarcze z osłonami po bokach i nad głową piechura. Oczywiście koniec wojny pozycyjnej przyniósł czołg - czyli właściwie ciągnik gąsienicowy obwieszony połączonymi stalowymi tarczami... nihil novi...

Tarcza używana jest również dziś - nie tylko przez pierwotne, zacofane plemiona na kresach cywilizacji. Wystarczy przecież włączyć wiadomości aby zobaczyć jakieś zamieszki, które opanować próbują policjanci chroniący się właśnie za tarczami - tyle że wykonanymi już z tworzyw sztucznych.

Sposób walki tarczą uzależniony jest oczywiście od jej kształtu i rozmiarów. Lekkie tarcze niewielkich rozmiarów dają szybkość i ruchliwość w zamian za słabszą ochronę. Tarcze większe, jak na przykład normandzka tarcza migdałowa są cięższe, ale zestaw ruchów, które trzeba wykonać w obronie jest o wiele mniejszy - tarcze te bardzo skutecznie chronią bok wojownika. Tarcza normańska z początków XI w. ewoluowała - nastąpiło wyrównanie i obniżenie górnej krawędzi tarczy, później uległa ona skróceniu - powstała tarcza sercowa (trójkątna), czyli dzisiejsze stereotypowe wyobrażenie tarczy średniowiecznej. Stała się ona również wzorem kształtu dla tarcz herbowych. Przy wykształceniu się ciężkiej średniowiecznej jazdy tarcza trójkątna zyskała wycięcie w górnej krawędzi służące oparciu kopii.

W XIII w. na terenie mazowsza i litwy do powszechnego użycia weszła charakterystyczna czworoboczna tarcza z pionowym wypukłym występem po środku - pawęż. O ile początkowo była używana jako tarcza jezdnych, to prawdziwą karierę zrobiła pod koniec XIV i w XV w. jako tarcza piechoty (szczególnie podczas wojen husyckich - zresztą do dziś tarcza herbowa Republiki Czeskiej ma kształt pawęży). Była wtedy już znacznie większa - chroniła niemal całego stojącego za nią piechura.

Przy całym bogactwie kształtów tarcz europejskich na Wschodzie używano głównie tarcz okrągłych. Są to między innymi wykonane z prętów figowca przeplatanych wełną lub jedwabiem kałkany (używane również przez polską lekką jazdę i towarzyszy pancernych w XVII w.) czy też podobne do nich, tyle że metalowe sipary. Ciekawy kształt miała adarga - mauretańska tarcza wykonana z bardzo twardej skóry antylopy. Miała zarys dwóch nakładających się na siebie elips.